Het ArtEZ Conservatorium in Enschede is dit studiejaar 2021-2022 gestart met les op de Schotse doedelzak. Daarmee is het waarschijnlijk het eerste Nederlandse conservatorium ooit dat dit aanbiedt. De eerste student is een doedelzakspeelster uit Apeldoorn en de lessen worden gegeven door Annemieke van Doesburg uit Borculo.
Wie in Nederland Schotse doedelzak wil leren spelen was tot nu toe aangewezen op een lidmaatschap bij één van de 35 doedelzakbands die ons land rijk is, een cursus bij The Piping School of The Netherlands of een privé-instructeur. Alleen de fijnproevers vertrokken naar Schotland voor een opleiding aan een Schotse conservatorium of The College of Piping in Glasgow. Met de mogelijkheid om aan het ArtEZ Conservatorium in Enschede onderwijs te volgen op de Great Highland Bagpipe (GHB), zoals het Schotse nationale instrument officieel heet, is er een unieke mogelijkheid bij gekomen.
Het nieuws van de opleiding aan het Twentse conservatorium kwam voor veel kenners begin september als een verrassing. Het was docent Annemieke van Doesburg, zelf alumnus van ArtEZ Conservatorium en tegenwoordig privé-instructeur en doedelzakspeelster bij Highland Valley Pipes and Drums in Borculo, die het nieuws naar buiten bracht. Aanleiding was het verzoek van een eerstejaars student aan de opleiding ‘docent muziek’ aan ArtEZ om de Great Highland Bagpipe als hoofdbijvak te kiezen. De student, afkomstig uit Apeldoorn, speelt al sinds haar jeugd blokfluit en kreeg de laatste jaren les op het Schotse instrument van een doedelzakspeelster uit haar woonplaats. De stap om op ArtEZ de Schotse doedelzak als hoofdbijvak te kiezen lag dus voor de hand. Van Doesburg, die afstudeerde aan ArtEZ als docent muziek, werd gevraagd door het conservatorium om les te geven aan de eerste student met deze studierichting aan een Nederlands conservatorium. Annemieke van Doesburg behaalde een aantal van haar diploma’s aan The Piping School of The Netherlands onder leiding van de bekende instructrice Josien Teerlink. Maar Van Doesburg is ook regelmatig in Schotland om les te volgen aan het College of Piping. Enkele jaren geleden speelde ze een seizoen mee met The Isle of Skye Pipe Band uit het Schotse Portree ,op het eiland Skye. Samen met die band deed ze mee aan de wereldkampioenschappen voor doedelzakbands in Glasgow. Als ze niet op reis is in Schotland is ze te vinden in Borculo bij The Highland Valley Pipes and Drums, waar ze onder andere les geeft aan de jeugdband. Daarnaast maakt Annemieke deel uit van de cast van Music Show Scotland, een grote muziekproductie die door Europa toert met een Schotse muziekshow.
Tekst gaat verder onder de foto.
Foto: Jeroen Sloot
Aan ArtEZ Conservatorium gaat Annemieke van Doesburg aan de slag met een lesplan waarmee ze de kersverse student uit Apeldoorn les kan geven en examens kan afnemen. De bedoeling is dat de student over drie jaar het hoofdbijvak afsluit. De verwachting is dat meerdere jongeren naar Enschede zullen trekken om de Schotse doedelzak als hoofdbijvak te kiezen. Daar is grote behoefte aan, want het bespelen van de Great Highland Bagpipe is de laatste jaren populair geworden op het vaste land van Europa. In 1949 werd de eerste doedelzakband in Nederland opgericht en sindsdien is het aantal gegroeid. Ook in Duitsland, België en Zwitserland bestaan er Schotse doedelzakbands. Zelfs in Italië, Bulgarije en Denemarken zijn er pipe bands naar Schots voorbeeld. En dat is wel bijzonder voor landen die niet tot het Britse Gemenebest behoren of behoorden.
Of het ArtEZ Conservatorium in Enschede de eerste hbo-instelling is die les geeft in de Schotse doedelzak én of daarmee de Apeldoornse studente de eerste cursist is, is niet geheel met zekerheid te zeggen. Een onderzoeker van het Ministerie van Doedelzaken deed begin september onderzoek naar aanleiding van alle media-aandacht. Hij kwam op basis van onderzoek in historische krantendatabanken en gesprekken met enkele Nederlandse oudgedienden uit de doedelzakwereld tot de voorzichtige conclusie dat er waarschijnlijk van een unieke situatie sprake is. Van Doesburg hoopt dat ze volgend jaar aan meer jongeren kan lesgeven en dat daarmee een impuls wordt gegeven aan zowel een kwaliteitsverbetering als aan de bekendheid van de doedelzak in Nederland.
