Als je denkt dat spelen in een doedelzakband al bijzonder is, dan heb je het mis. Sommige pipers en drummers hebben naast het muziek maken nog een specifieke interesse ontwikkeld. Zo ook Dave Nagel uit Breda, die zich inmiddels piper met pensioen noemt. Hij speelde bij Beatrix Pipe Band, The Seaforth Highlanders Memorial Pipes and Drums en The Dutch Military Pipes and Drums (voorheen The Blue Guards, tegenwoordig Falcon Guards). Hij heeft in de loop van zijn muzikale loopbaan een interessante historische verzameling opgebouwd van Schotse uniformonderdelen en boeken. Ministerie van Doedelzaken interviewde Dave over zijn privémuseum.
Ministerie van Doedelzaken: Hoe is je liefde voor de Schotse doedelzak ontstaan?
Dave: Mijn voorliefde voor de bagpipes is ooit begonnen tijdens de Vierdaagse van Nijmegen. Canadese militairen werden daar dagelijks in alle vroegte, op Kamp Heumensoord, met bagpipemuziek naar de hoofdpoort begeleid om aan de mars van 40 kilometer te beginnen. Dat gaf mij een enorm gevoel van ” Ik kan alles aan”. Het werkte sterk motiverend en het gevoel van pijn verdween volledig.
Ministerie van Doedelzaken: Wanneer ben je begonnen met doedelzak spelen?
Dave: Het begon allemaal in 1991. Ik ging eerst op zoek naar een doedelzakvereniging in de buurt van Soesterberg. Via een collega bij Defensie kwam ik er al snel achter dat er in Hilversum een goede pipe band actief was. Met die band nam ik contact op en vol trots kreeg ik mijn eerste lessen. Door heel veel te oefenen op de practise chanter (tien uur per week) kreeg ik al snel de Great Highland Bagpipe in handen gedrukt om daar verder mee te oefenen. Ik was zo gedreven in het oefenen dat mijn eerste taptoe al vrij snel een feit werd. Tip: Goed les krijgen en heel veel oefenen werpt zijn vruchten af. Dat geldt voor jong en oud.
Ministerie van Doedelzaken: Wat zijn je hoogtepunten als doedelzakspeler?
Doordat ik veel oefende en hiermee de muziek goed kende, kreeg ik veel zelfvertrouwen in mijn kunnen als piper. Optredens waren voor mij dan ook geen probleem. Mogelijk heb ik in de periode 1991–2016 zo’n 500 optredens gedaan, zowel als solist als in bandverband. Ik trad op binnen Defensie, maar ook daarbuiten.
Ik kijk terug op een geweldige tijd als piper bij de Beatrix Pipe Band uit Hilversum, waar ik zowel meespeelde bij optredens als tijdens competities. Daarnaast was ik ook piper bij The Seaforth Highlanders of Holland Memorial Pipes and Drums in Voorthuizen en bij The Dutch Military Pipes and Drums (The Blue Guards) van 2006 tot en met 2009.
Maar ik was ook de duty piper bij 298 Squadron (Home of the Chinooks) van de Koninklijke Luchtmacht. Ik was daardoor veel van huis. Een hoogtepunt uit mijn muzikale loopbaan was het spelen van Amazing Grace op 4200 meter hoogte bij een gecrashte Chinook (D-104) in Afghanistan. Bijzonder was ook mijn optreden tijdens de begrafenisceremonie voor een overleden militaire collega van het 300 Squadron. Ik heb heel veel binnen Defensie gespeeld; eigenlijk alles was een hoogtepunt,. zowel in binnen- als in het buitenland (Canada, Irak, Afghanistan, Amerika, Azië en Europa). Na 25 jaar intensief als piper gespeeld te hebben, was mijn laatste optreden op Vliegbasis Woensdrecht, tijdens een jubileum van een collega. In 2016 ben ik met pensioen gegaan als military piper.
Tekst gaat verder onder de foto.
Ministerie van Doedelzaken: Waarom ben je eigenlijk Schotse spullen gaan verzamelen?
Dave: Ik ben ooit begonnen met het verzamelen van militaire vliegerkleding. Ik bezocht veel militariabeurzen om te zoeken naar spullen. Nadat ik die collectie grotendeels compleet had, zocht ik naar een ander onderwerp om te verzamelen. De interesse in het verzamelen van Schots militaria kwam redelijk snel toen ik onderdeel werd van het Schotse doedelzakwereldje in Nederland.
Vanwege het muziek maken in Schotse pipe bands werd het verzamelen van Schotse spullen leuk. Ik was van mening dat het hoorde bij de pipingscene. Het hebben van Schotse militaire kleding was voor mij ultieme doel als het ging om het verzamelen van Schotse spullen. Ik heb veel oude kleding, originele kledingstukken en alles wat erbij hoort.
Voor het zorgvuldig verzamelen van originele onderdelen is het handig om voorkennis te halen uit boeken en tijdschriften. Ik bestudeerde veel foto’s en als ik het onderdeel tegenkwam, was ik niet bang om er heel veel geld aan uit te geven. Maar wel met de zekerheid van originaliteit. Zo investeerde ik het geld dat ik had verdiend tijdens militaire uitzendingen in mijn collectie. Nu heb ik heel veel Schotse spullen in huis: mijn eigen privémuseum.
Ministerie van Doedelzaken: Wat is het oudste en wat is het meest bijzondere exemplaar in je collectie?
Dave: Ik kan helaas niet aangeven wat het oudste of meest bijzondere exemplaar is, want heel veel stukken zijn oud en bijzonder. Er zit natuurlijk ook een nieuwer item bij, omdat het origineel niet te vinden is. Maar dat geeft niet;het geheel geeft veel plezier om naar te kijken. Als ik alsnog een origineel onderdeel vind, vervang ik het goedkopere stuk door het originele stuk.
Ministerie van Doedelzaken: Wat wil je uiteindelijk met je verzameling?
Dave: Als ik ooit kom te overlijden, dan zal mijn verzameling misschien een andere eigenaar krijgen. Mogelijk iemand met heel veel geld. Maar op dit moment is het niet te koop. Dit is mijn wereld, waarin ik leef.
De Schotse verzameling is tegenwoordig met een zeer uitgebreide Brocante verzameling gecombineerd. Het is één groot museum bij mij thuis. Drama alom voor bezoekers die van alles omverlopen. Verzamelen is leuk, maar het kan ook behoorlijk uit de hand lopen. Vol is vol. Gelukkig kan ik, als ex-militair, nog op het balkon slapen in een oud, overgebleven pubtentje.
Ben, of was, jij lid van een Nederlandse doedelzakband en heb je een bijzondere passie in relatie tot het muziek maken, kilts of uniformen, Schotland of de Schotse cultuur, laat het ons weten! Je mag uiteraard ook een medelid opgeven.
Foto’s: Dave Nagel
