The Royal Air Force Waddington Pipes and Drums komen in september naar Nederland. De formatie is een van de vijf doedelzakbands van de Britse luchtmacht. Ze verzorgen optredens tijdens de tachtigste herdenking van Operation Market Garden en zijn ook aanwezig tijdens de viering van de bevrijding van Eindhoven.

In september is het tachtig jaar geleden dat de geallieerden Operatie Market Garden uitvoerden in bezet Nederland. Het werd de grootste luchtlandingsoperatie uit de militaire geschiedenis. Tussen 17 en 25 september 1944 werden duizenden Britse, Amerikaanse, Poolse en Canadese militairen en materiaal vanuit de lucht gedropt. Dit gebeurde op diverse plekken in Midden-Nederland met Renkum en Ede als zwaartepunt (het zogenaamde ‘Market’-deel van de operatie). Vanuit België ging een enorme hoeveelheid aan troepen en materieel op weg richting Eindhoven, Nijmegen en Arnhem (het zogenaamde ‘Garden’-deel van de operatie). Doel was de bevrijding van grote delen van Nederland om zo richting Duitsland af te buigen en de Tweede Wereldoorlog te beëindigen voor de start van 1945.

‘Heilige plaatsen’

De uitkomst is geschiedenis. Delen van Zuid-Nederland werden bevrijd, inclusief Eindhoven en Nijmegen, maar Arnhem was een brug te ver. Duizenden Britse, Poolse, Amerikaanse en Canadese militairen kwamen om het leven en liggen begraven op een van de militaire begraafplaatsen in ons land. Voor de Britten zijn Arnhem, Renkum, Ede, Oosterbeek en omgeving ‘heilige’ plaatsen. De plaatsen en de regio trekken jaarlijks vele bezoekers voor herdenkingen, rondleidingen op de slagvelden en deelname aan evenementen zoals de Airborne Wandelmars en de Pegasus Wandeltocht. In september van dit jaar krijgt dat een extra lading vanwege de tachtigste herdenking van de Slag om Arnhem.

Royal Air Force speelde een belangrijke rol

Het overbrengen van de vele militairen en materieel van Groot-Brittannië naar Nederland via de lucht, was mede een taak van de Britse Royal Air Force. De militairen werden afgezet met gliders (vliegtuigen zonder motor) of werden gedropt als paratroepers tijdens de luchtlandingen. Van de 34.600 via de lucht aangevoerde militairen werden er 14.589 per glider afgezet en 20.011 gedropt per parachute. De gliders brachten ook 1.736 voertuigen en 263 stuks artillerie naar Nederland. Voor de operatie werd een enorme hoeveelheid vliegtuigen en gliders ingezet die niet alleen werden geleverd door de Royal Air Force (RAF). Ook de US Air Force leverde een enorme bijdrage aan toestellen. Ook onder de bemanningsleden van de vliegtuigen en gliders waren veel slachtoffers. 

Pipes and Drums uit Waddington

The Royal Air Force Waddington Pipes and Drums is een van de vijf pipe bands binnen de Royal Air Force. De band is gestationeerd op de luchtmachtbasis Waddington nabij de Engelse stad Lincoln. De formatie is opgericht in 1967 en ontstaan na een fusie van de RAF-bands Waddington, Scampton en Finningley. Datzelfde jaar trad de band op tijdens de intocht van de Nijmeegse Vierdaagse in aanwezigheid van leden van de Nederlandse Koninklijke familie. Het was het jaar waarin Prins Claus meedeed aan de Nijmeegse Vierdaagse. Sinds 2004 staat de band onder leiding van Pipe Major Finlay MacGhee. Het is ook het jaar dat de band van tartan wisselde. Tot 2004 was het gebruikelijk dat iedere doedelzakband van de Royal Air Force een eigen tartan droeg. Voor The Royal Edinburgh Military Tattoo (REMT) van 2004 kregen alle RAF pipers en drummers de Royal Air Force tartan die in 1989 was ontworpen door Arthur MacKie, een ex-piloot van de RAF. De reden was dat de REMT in 2004 begon met de zogenaamde ‘lead service’. Vanaf dat jaar speelde steeds een ander krijgsmachtonderdeel de ‘hoofdrol’ tijdens de Tattoo. In de tartan symboliseren het licht- en donkerblauw de lucht, de witte strepen de wolken en het rood alle militairen en het burgerpersoneel die hun leven gaven tijdens hun dienst in de Royal Air Force. 

Vaker te gast in Nederland

The Royal Air Force Waddington Pipes and Drums was na 1967 vaker te gast in Nederland. In 2005 was de band in Voorthuizen voor deelname aan de Voorthuizen Military Tattoo. Ook nam de band, samen met Pegasus Pipes and Drums uit Barneveld, deel aan het Bevrijdingsdefilé in Apeldoorn. De formatie was ook aanwezig in 2010 voor deelname aan de laatste editie van de Voorthuizen Military Tattoo. De RAF-band was in 2014 terug in Nederland voor de zeventigste herdenking van Operatie Market Garden. Ze namen toen deel aan de Airborne Taptoe in Ede, de herdenking op de Ginkelse Heide en de Royal Air Force herdenking bij het Airborne Museum Hartenstein in Oosterbeek. Tijdens de slag om Arnhem was dit voormalige hotel Hartenstein het hoofdkwartier van de Britse troepen. Achter het museum staat het Airborne Monument dat door de Royal Air Force luchtmachtbasis Waddington is geadopteerd. Ook in 2019 was de band in Nederland en toen voor de vijfenzevenstige herdenking van Operatie Market Garden. Daarbij werden ook de bovengenoemde evenementen aangedaan. 

Relatie met Pegasus Pipes and Drums

De Royal Air Force Waddington Pipes and Drums heeft sinds 2005 een relatie met de Pegasus Pipes and Drums uit Barneveld. De beide bands speelden samen tijdens diverse herdenkingen in het kader van Operatie Market Garden. Omdat het Zuiden van Nederland al bevrijd werd in september 1944, stonden in 2014 en 2019 ook bevrijdingsoptredens in Eindhoven op het programma. Pegasus en de RAF-band traden gezamenlijk op tijdens het Fakkeldefilé op 18 september. In 2019 werd na het defilé ook een kleine taptoe verzorgd in Eindhoven. Dat jaar was de RAF-band ook in Wychen voor een optreden (zie video 1 en video 2).

Aanwezigheid RAF pipes en drums in 2024

Voor het tachtigste herdenkingsjaar van Market Garden is The Royal Air Force Waddington Pipes and Drums op woensdagavond 18 september in Eindhoven voor het Fakkeldefilé. Vrijdagavond 20 september is de band onderdeel van ‘March over the Bridge’. Dan marcheert een Massed Pipes and Drums over de John Frostbrug in Arnhem. Aansluitend verzorgt de formatie muziek tijdens de officiële herdenking van de stad Arnhem op het Airborneplein. Zaterdagochtend speelt de RAF-band samen met Pegasus Pipes and Drums tijdens de herdenking op de Ginkelse Heide. ’s Middags verzorgt de band de muziek bij de herdenking bij het RAF Monument achter het Airborne Museum Hartenstein in Oosterbeek. ’s Avonds speelt de band, wederom samen met Pegasus Pipes and Drums, tijdens de Airborne Taptoe Oosterbeek.

The Royal Air Force Waddington Pipes and Drums staat onder leiding van pipe major Finlay MacGhee en drum major Tam Gallagher. 

Foto cover: The Royal Air Force Waddington Pipes and Drums tijdens de herdenking op de Ginkelse Heide, 2019 door Petra de Feiter