Op zaterdagavond 30 mei vond in WTC Expo in Leeuwarden het megaconcert LÛD plaats. Meer dan duizend muzikanten, meer dan duizend zangers en zangeressen én enkele Nederlandse topartiesten zoals drummer Cesar Zuiderwijk. Een bijzondere belevenis met als verrassing een optreden van een doedelzakband samengesteld uit Graham Lowlanders Pipes and Drums uit Leeuwarden, Pegasus Pipes and Drums uit Barneveld en The Clan MacBeth Pipe Band uit Groningen.

Breng 1100 muzikanten samen en je hebt een flinke massed band. Voeg daar 1100 koorleden aan toe, plus bekende artiesten zoals drummer Cesar Zuiderwijk, de Volendamse band 3JS en de Friese zangeres Elske DeWall, en je hebt een unieke concertbeleving. Dat vonden ook de 4500 bezoekers die zaterdagavond 30 mei naar de WTC Expo in Leeuwarden waren gekomen voor het megaconcert LÛD. Een grote verrassing was het optreden van een doedelzakband onder leiding van Graham Lowlanders Pipes and Drums uit Leeuwarden, versterkt met spelers van Pegasus Pipes and Drums uit Barneveld en The Clan MacBeth Pipe Band uit Groningen.

Muzikale visitekaartje van de provincie

De Friezen weten wel wat blaasmuziek maken betekent en hoe je een feest bouwt. De provincie telt niet alleen diverse toporkesten, maar organiseert ook regelmatig grote blaasmuziekevenementen. Zoals Taptoe Leeuwarden (ontstaan in 1973), dat tegenwoordig iedere twee jaar plaatsvindt. Maar ook muziekfestival Grutsk, dat in 2018 werd gehouden ter gelegenheid van het feit dat Leeuwarden dat jaar culturele hoofdstad was. Grutsk werd in 2022 en 2024 herhaald; tijdens de laatste editie kwamen meer dan 15.000 bezoekers. Doedelzakmuziek ontbreekt bijna nooit bij dit soort evenementen, en Graham Lowlanders Pipes and Drums is al vele jaren het Schotse muzikale visitekaartje van de provincie.

Superlatieven

LÛD, Fries voor ‘klank’, was een project dat nieuwe superlatieven moest toevoegen aan de rijke blaasmuziekgeschiedenis van Friesland: nóg meer muzikale deelnemers dan ooit. Onder leiding van dirigent Guus Pieksma en projectleider/trombonist Annewiep Bloem, beiden actief voor Mear mei muzyk, werd een enorm orkest samengesteld van zo’n 1100 muzikanten en een koor van eveneens zo’n 1100 leden. Doel was een gezamenlijk concert in WTC Expo met bekende Nederlandse artiesten zoals Cesar Zuiderwijk, 3JS, jazztrompettist Eric Vloeimans, zangeres Elske DeWall en trombonist Jos Jansen. Ook werden twintig danskoppels geworven voor het dansen van een speciale Weense walsmedley van Strauss.

Spektakel van geluid, saamhorigheid en energie

In juni 2025 hadden zich al zeshonderd muzikanten aangemeld. In oktober werd de inschrijving gesloten omdat het maximum van twaalfhonderd deelnemers was bereikt. Met meer dan duizend koorleden in januari werd ook de toelating voor het koor stopgezet. De 24 repetities vonden plaats op diverse locaties in het land, zoals in Maassluis, Vinkeveen en Eindhoven. LÛD was namelijk niet alleen een concert met Friese deelnemers: ook muzikanten en koorleden uit de rest van het land konden zich aanmelden. Want LÛD was geen gewoon evenement; het moest een spektakel worden van geluid, saamhorigheid en energie, waar mensen samenkomen om iets bijzonders te beleven. Een eenmalige belevenis voor jong en oud, voor zowel ervaren als beginnende blaasmuzikanten, zangers en zangeressen. Het evenement werd ondersteund door het Fonds voor Cultuurparticipatie via de Vliak, een meerjarige projectregeling voor organisaties die amateurkunst in Nederland versterken.

In diepste geheim voorbereid

LÛD was met 4500 bezoekers al snel uitverkocht. En die bezoekers werden die avond niet alleen verrast met een geweldig concert door het enorme orkest, koor en Nederlandse topartiesten. De voorfinale met een doedelzakband was een onderdeel dat in het diepste geheim was voorbereid. Naast spelers van Graham Lowlanders Pipes and Drums uit Leeuwarden waren ook pipers en drummers van Pegasus Pipes and Drums uit Barneveld en The Clan MacBeth Pipe Band uit Groningen naar Leeuwarden gekomen. De leden van de doedelzakband moesten wachten en stemmen in een aparte hal. Het publiek mocht niets meekrijgen van het verrassingsoptreden.

Golf van verbazing

Graham‑voorzitter Rob Wever kijkt terug op een fantastische muziekbelevenis: “Toen onze drum major Cliff van Zuidam voor in de zaal zijn positie bij de dirigent had ingenomen en het commando gaf, marcheerde de band naar binnen. Een golf van verbazing trok door de zaal. Mensen stonden op om te zien wat er gebeurde en maakten foto’s en filmpjes. We marcheerden in drie rijen door het publiek naar voren om onze positie in te nemen. Vervolgens begon onze pipe major, Durk Koezema, met de solo van Highland Cathedral. Het is een unieke ervaring om dit nummer samen met een orkest van 1100 muzikanten te spelen. LÛD was een geweldige ervaring en ook een mooi bewijs dat meerdere doedelzakbands kunnen samenwerken om samen zo’n resultaat neer te zetten..”