Op 16 februari overleed op 89-jarige leeftijd Henk Manrho, een van de pioniers van de Nederlandse doedelzakwereld. Als oprichter, pipe major en drijvende kracht achter de Boys’ Brigade Pipe Band in Amsterdam verwierf hij nationale en internationale bekendheid. Samen met enkele jongens van toen blikken we terug op de betekenisvolle verdiensten van Henk Manrho.

Henk Manrho was al lid van de Boys’ Brigade in Amsterdam voordat er van doedelzakband sprake was. De Boys’ Brigade was in 1883 in Glasgow (Schotland) opgericht als christelijke jeugdorganisatie met als doel jongens op te voeden tot verantwoordelijke jonge mannen. Religie en discipline waren de kernelementen van de Boys’ Brigade. De organisatie bestond uit talrijke lokale groepen die een belangrijke rol speelden in het leven van veel jongens. Muziek speelde een belangrijke rol binnen de Boys’ Brigade. Twintig jaar na de oprichting, in 1913, telde de organisatie 868 bands, waarvan 132 doedelzakbands. Ook Nederland kreeg een Boys’ Brigade, in 1934 in Amsterdam. Aanvankelijk was dit geen doedelzakband, maar een club die verschillende activiteiten aan jongens aanbood. De oprichter was de heer Kohl. Op 21 januari 1939 schreef de Telegraaf dat de 2e Amsterdamsche Groep Boys’ Brigade zich richtte op het verzorgen van cursussen, drill, sport, gymnastiek en zomerkampen voor jongens. Daarnaast was er ook aandacht voor muziek. De krant De Standaard schreef op 27 mei 1938 dat de groep in Amsterdam tamboers en hoornblazers had. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de Boys’ Brigade in Nederland verboden.

Aan de slag met doedelzakmuziek in Amsterdam

Na de oorlog werd de jongensorganisatie in Amsterdam weer actief. Er bestond niet alleen een Boys’ brigade, maar ook een zogenaamde Life Boys’ waarvan Henk Manrho in eerste instantie lid was. “Ik was in 1955 bij de oprichtingsvergadering van de Boys’ Brigade Amsterdam”, vertelt Steve Scholten. “We waren eerst een groep jongens die onder leiding van Henk Manrho allerlei activiteiten ondernamen. De doedelzakband kwam pas later”. Na contacten met de Hawick Boys’ Brigade Pipe Band, die regelmatig in Nederland was voor optredens, ontstond bij Henk Manrho het idee om ook in Amsterdam een Boys’ Brigade Pipe Band op te richten. Omdat Henk zelf geen doedelzak speelde, nam hij les bij de Excelsior Pipe Band in Amsterdam. Deze band was opgericht door Cor Soetens en Gerard Ronner. Met voldoende kennis van doedelzakmuziek ging Henk Manrho aan de slag met zijn doedelzakband. De Boys’ Brigade Pipe Band kreeg ondersteuning van de Excelsior Pipe Band, die haar naam later veranderde in de YMCA Pipe Band (vernoemd naar een christelijke organisatie voor jonge mannen).In de jaren zestig water er dus twee doedelzakbands in Amsterdam: de Boys’ Brigade Pipe Band onder leiding van Henk Manrho en de YMCA Pipe Band onder leiding van Cor Soetens.

Eén band, twee namen

Carel Ooms, destijds drummer bij de Boys’ Brigade Pipe Band en tegenwoordig freelance instructeur bij diverse doedelzakbands en jurylid tijdens competities, herinnert zich Henk vooral als de zakelijke drijvende kracht achter de band: “Hij was altijd bezig met het regelen van optredens en sponsoren voor de band”. Henk Manrho was begin jaren zeventig hoofd van de afdeling reclame van uitzendbureau Tempo Team. Dankzij zijn inzet werd Tempo Team sponsor van de Amsterdamse Boys’ Brigade Pipe Band. Dit betekende wel dat de band tijdens bepaalde optredens onder de naam van de sponsor ging optreden, waardoor de Tempo Team Pipe Band onder leiding van pipe major Henk Manrho ontstond. Zo kende Nederland een doedelzakband onder twee verschillende namen. “Om tijdens een optreden het onderscheid duidelijk te maken, werden op de snare drums schildjes gehangen met het Tempo Team-logo, over het originele Boys’ Brigade-logo”, aldus Carel Ooms.

Aandraagpremie voor nieuwe leden

Steve Scholten begon in 1962 te spelen bij de Boys’ Brigade Pipe Band Amsterdam. Hij beschikt nog over interessante nieuwsbrieven en documenten uit die tijd, waaruit de vindingrijkheid van Henk Manrho blijkt bij het werven van nieuwe leden Jongens die vriendjes overhaalden een kijkje te nemen op de repetitie en uiteindelijk lid werden, kregen vijf gulden premie voor het aandragen van dat nieuwe lid. Zo kon men snel het geld van het uniform terugverdienen, dat destijds achttien gulden kostte. Maar Henk Manhro was ook streng. Op 5 maart 1974 schreef hij brief aan alle bandleden waarin hij de jongens opriep hun uiterste best te doen tijdens een optreden tijdens een feestavond van de Nederlandse Middenstands Bank (NMB Bank). “Je begrijpt ook dat ik lelijk voor schut sta als het aanstaande vrijdag ‘niet goed uit de verf komt’. Nogmaals: dit kan voor ons een heel goede relatie worden, maar dan vrijdagavond wel een prima prestatie”. Peter Korzilius, tegenwoordig piper en voorzitter van Venlo Caledonian Pipe Band was destijds zwaarddanser bij de band. “Ik herinner mij de tijd met Henk Manrho als een hele gezellige periode. Hij kon moppen tappen als de beste en maakte ons altijd aan het lachen. Het was een geweldige tijd”. Steve Scholten vult aan: “Henk Manrho gaf iedereen in de band een taak. Dat was heel belangrijk voor de sfeer en zorgde ervoor dat je er echt er echt bij hoorde.”

Henk Manrho was ook de drijvende kracht achter de reizen van de band in binnen- en buitenland. In september 1966 speelde de band in Heerlen. Tijdens de kerstvakantie van datzelfde jaar stonden ze op het programma van de derde editie van het Kindercircus in Hengelo. Henk en de jongens waren ook te horen op de radio: de AVRO zond een vraaggesprek uit met aanvullend een quiz. Voor ieder goed antwoord kreeg Henk Manrho 75 gulden, wist hij het niet, dan mochten de jongens het antwoord invullen. In juni 1973 traden de Boys’ Brigade Pipe Band Amsterdam en Beatrix Pipe Band gezamenlijk op in het Olympisch Stadion ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van het Wierings Weekblad. De band verscheen ook meerdere keren op televisie en radio. Zoals in het jeugdprogramma ‘Stuif-es-in’ en in het radioprogramma ‘Muzikaal Onthaal’ van Herman Emmink. 

De Boys’ Brigade Pipe Band Amsterdam trad ook op in het buitenland, onder andere in Denemarken en Frankrijk. Steve Scholten herinnert zich nog verschillende buitenlandse reizen: “We gingen enkele keren naar Frankrijk voor optredens. Wat een hel was dat! Een bijzonder optreden gaven we in Londen, waar we met de band hebben gespeeld in Royal Albert Hall. Dat was tijdens een jubileum van de Boys’ Brigade in Groot-Brittannië”. Natuurlijk bracht de band ook bezoeken aan Schotland. Zo speelden ze in Hawick, op bezoek bij de lokale Boys’ Brigade Pipe Band die onder leiding van pipe major Bob Short ook in Amsterdam te gast was, en traden ze op in Edinburgh.

In de zomer van 1971 brachten ze een bezoek aan Inverness om naar Schotse bands te luisteren. Eén van de busjes waarmee ze onderweg waren kreeg motorpech, en om het euvel te verhelpen was geld nodig dat er niet was. Met de drie overgebleven busjes en de personenauto van Steve Scholten volgepakt, reden ze verder naar Inverness. Hulp kwam van de Hawick Boys’ Brigade Pipe Band en de Queen’s Own Cameron Highlanders War Memorial Boys’ Club die Henk Manrho en zijn Amsterdamse jongens van de Boys’s Brigade Pipe Band gratis vier nachten onderdak aanboden. De leden van toen herinneren zich de trips en Henk Manrho nog goed en koesteren de geweldige tijd die ze hadden. 

De Boys’ Brigade Pipe Band onder leiding van Henk Manrho was een ware kweekvijver voor de Nederlandse doedelzakwereld. Veel jongens die er als kind begonnen, bleven hun doedelzak of drum trouw. Velen van hen speelden jarenlang bij andere bands of doen dat nog steeds. En dat is de grote verdienste van Henk Manrho. Hij werd 89 jaar oud.