De provincie Friesland, officieel Fryslân, is de eerste provincie van Nederland die een officiële eigen tartan heeft. De tartan, het patroon van de stof, representeert de hoofdkleuren van de Friese natuur: het blauw staat voor het water en de Friese meren, groen voor de weilanden en grijs voor het Wad. De tartan werd ontworpen door pipe band drummer Jelle Calsbeek.
The House of Carrynette, een Schots georiënteerde winkel gevestigd in de binnenstad van Leeuwarden, vormde op donderdagmiddag 18 december het decor van de presentatie van een nieuwe tartan. Jelle Calsbeek ontwierp de tartan Fan Fryske Grûn en presenteerde deze aan Sijbe Knol, gedeputeerde van de provincie Fryslân, en plaatsvervangend ambassadeur Keith Allan van het Verenigd Koninkrijk. Het resultaat kan gebruikt worden in kilts, sjaals, broeken, vesten, colberts of zelfs als meubelbekleding.
Zoektocht naar een weverij
Jelle Calsbeek vertelde aan Omrop Fryslân: “Ik kwam erachter dat er geen Friese tartan was, dat vond ik toch jammer. Toen zag ik dat er in Zweden wel een stuk of drie of vier waren, en dacht ik: ik moet er werk van maken.” De tartan werd ontworpen in 2024 en de registratie in The Scottish Register of Tartans was in januari 2025 al rond. Hiervoor was echter wel een handtekening van de provincie nodig, omdat de tartan officieel verbonden is aan het district, oftewel de provincie. Volgens gedeputeerde Sijbe Knol een kleine moeite. Hij schreef een brief in drievoud, in Fries, Engels en Gaelic, om The Tartan Register te overtuigen. Ook voor de provincie zit er een voordeel in, zij mogen nu dassen met de tartan weggeven als relatiegeschenk. Het zoeken naar een geschikte weverij was lastiger. De eerste weverij die Jelle Calsbeek benaderde ging kort daarna failliet. De nieuwe batch van de tartan werd geproduceerd door Macnaughton Holding. Macnaughton is eigenaar van de Isla Bank Mill in Keith, gelegen in de Schotse Highlands.
Natuur als inspiratie voor de kleuren
Het ontwerp is geïnspireerd op de kenmerken van het Friese landschap. Zo staat het blauw voor het water, de meren en de zee; groen voor de uitgestrekte weiden; grijs voor de Wadden en de klei- en landbouwgronden in het noordoosten. De smalle zwarte lijnen symboliseren de wegen en paden die door het landschap lopen. Deze kleuren zijn gecombineerd met de kleuren van de Friese vlag, waaronder het rood voor ‘It Frysk Bloed’, het volkslied van de regio. Geel is de verwijzing naar Leeuwarden, de hoofdstad van de provincie. “Al mag je de stranden van de Friese Waddeneilanden er ook in zien”, aldus de ontwerper.
Inmiddels heeft The House of Carrynette de stof per strekkende meter en producten in de tartan in de verkoop. Ben je op zoek naar een kilt of plaid in de ruit, ook dan kun je bij The House of Carrynette terecht.
