Batavorum Pipes & Drums uit Nijmegen bestaat 25 jaar. De vereniging viert dit zaterdag 4 oktober met een Open Middag waarbij bezoekers worden getrakteerd op optredens en demonstraties. Ook zijn er Schotse producten te koop en kan er een foto worden gemaakt in Schotse outfit. Ministerie van Doedelzaken sprak met een van de oprichters en tevens oud pipe major van de vereniging, Tom Thorpe, en de huidige pipe major Willy Willems.

De geschiedenis van Batavorum Pipes & Drums begint niet in Nijmegen, maar in het kleine dorpje Heerewaarden, zo’n veertig kilometer verderop. Daar speelde zich het eerste hoofdstuk af bij Herivvarda Pipes and Drums, een doedelzakband die eind 2019 werd opgeheven. “Ik was een van de oprichters van de latere Nijmeegse vereniging,” vertelt Tom Thorpe. “Met zeven muzikanten uit Nijmegen reden we wekelijks naar Heerewaarden voor lessen en repetities. We kwamen allemaal uit de Hafabra-sector: harmonieorkesten, fanfares en brassbands. Zelf speelde ik al trommel en kreeg daar les in het Schotse snare drummen.”

Van drummer naar piper

Omdat Herivvarda beperkte instructiemogelijkheden bood, besloten de leden een eigen band op te richten in Nijmegen. “Dat bespaarde ons veel reistijd,” zegt Tom. “We vonden een mooie repetitieruimte in de Sint-Nicolaasschool, het voormalige Schippersinternaat.” Ondersteuning kwam van pipe major Raymond de Lange, die ook bij Herrivarda actief was als instructeur. “Onze druminstructeur Carel Ooms adviseerde mij om ook doedelzakles te nemen om mijn muzikale horizon te verbreden,” aldus Tom, die in 2000 de eerste voorzitter werd van Batavorum Pipes & Drums. Uiteindelijk verruilde hij de drum voor de pipes en was van 2004 tot 2014 pipe major van de band.

Een artikel in De Gelderlander in 2002 zorgde voor een flinke ledengroei: van zeven naar 22 leden in één maand. “Om de onderlinge band te versterken, deden we in 2003 mee aan een competitie in het Duitse Schotten,” vertelt Tom. “Tot onze verrassing wonnen we daar in Graad 5 de eerste prijs, onder leiding van pipe major Ivo Meex en leading drummer Hennie Kooman. Een geweldig resultaat.”

Spanningen en vertrek van leden

Dankzij optredens tijdens de Nijmeegse Vierdaagse groeide de bekendheid van Batavorum snel. De vereniging telde op een gegeven moment 53 leden, waarvan er zo’n 40 actief meespeelden bij optredens. “Die groei bracht ook uitdagingen met zich mee,” blikt Tom terug. “Er waren verschillende niveaus binnen de band en te weinig instructeurs. Hulp van de landelijke koepelorganisatie bleef uit, wat leidde tot spanningen en het vertrek van enkele leden.” Tom vertrok zelf naar Murray’s Regiment Pipes and Drums, maar keerde in 2022 terug bij Batavorum. “Tijdens dit jubileumjaar kijk ik terug op een fantastische tijd. Hoogtepunten waren onder andere de deelname aan de Pipefest Parade in Edinburgh in 2005 en het optreden in Keulen met de Beatles-coverband ‘Hard Days Night’, waar we onder andere ‘Mull of Kintyre’ speelden in een vol stadion.” Ook het spelen voor Maharishi Mahesh Yogi, een Indiase goeroe met een residentie in Vlodrop, maakte indruk. “Hij was een groot liefhebber van doedelzakmuziek. Onze optredens werden via satelliet uitgezonden naar meer dan zestig landen.”

Een uitstekende keuze

Sinds 2019 is Willy Willems de pipe major van Batavorum. “Ik kwam bij de band via een uitwisselingsprogramma met Venlo Caledonian Pipe Band, waar ik sinds 2004 lid was. In 2015 stapte ik over naar Nijmegen. Om mezelf verder te ontwikkelen, volgde ik in 2021 de cursus ‘Level 4’ bij de Piping School of the Netherlands. Een uitstekende keuze.”

Voor Willy is Batavorum onlosmakelijk verbonden met de Nijmeegse Vierdaagse. “Die week in juli heeft een unieke sfeer. We spelen op diverse locaties langs de route en tijdens de intocht over de Via Gladiola met de Holland Massed Pipes and Drums. Mijn hoogtepunt tot nu toe was het optreden in juli 2023, samen met City of Sheffield Pipe Band uit Engeland en Dunfermline District Pipe Band uit Schotland. Drie bands samen door Nijmegen – dat was echt kicken.”

Meer jongeren aantrekken!

Willy kijkt ook vooruit: “We moeten dringend meer jongeren aantrekken. Daarom organiseren we op zaterdag 4 oktober een open middag. Er zijn plannen voor een kerstconcert en een voorjaarsconcert. Ook wil ik het repertoire uitbreiden met jigs en reels voor wie dat wil. En wie weet, ooit een muziekreis naar Groot-Brittannië. Maar ook in Nederland meer samenwerken met andere pipe bands – dat zou prachtig zijn.”

Op zaterdag 4 oktober viert Batavorum Pipes & Drums haar 25-jarig jubileum met een feestelijke Open Middag. Het programma biedt workshops Schots/Keltisch dansen en een introductie in het chanter spelen (doedelzak). Bezoekers kunnen een foto laten maken in Schotse outfit, een demonstratie Schotse plaid-vouwen bijwonen en genieten van een gastoptreden van de Sassenachs. Natuurlijk treedt Batavorum zelf ook op.

Of je nu oud-lid bent, muziekliefhebber, buurtgenoot of gewoon nieuwsgierig – je bent van harte welkom in Café Kanaalzicht, Dorpsstraat 5 te Heumen. Meer informatie vind je in onze evenementenkalender.

Omslag: © Batavorum Pipes & Drums